دخول باشد در خصيهء بريده مجتهدين را دو قول است . و اگر بعضى را بريده باشند و بعضى باشد زن اختيار فسخ ندارد . [ 1 ] شانزدهم آنكه : مرد عنّين باشد [ 2 ] يعنى مردى نداشته باشد - به حيثيتى كه از دخول كردن مطلقاً عاجز [ 3 ] باشد ، چه در اين صورت زن به حاكم شرع حال خود را عرض مىكند و حاكم او را يك سال مهلت مىدهد پس اگر چنانچه در اين يك سال دخول توانست كرد خوب و الّا بعد از آن زن را فسخ نكاح مىرسد ، و اگر اين حال بعد از دخول كردن حادث شود زن را فسخ نمىرسد . هفدهم‌آنكه : هريك از زن يا شوهر جذام داشته باشد چه فسخ نكاح مىتوانند كرد ، و بعضى از [ 4 ] مجتهدين جذام را در زن عيب مىدانند و مىگويند اگر مرد جذام داشته باشد زن فسخ نكاح او نمىتواند كرد « 1 » . هجدهم آنكه : هريك از زن و شوهر برص داشته باشند ، چه فسخ نكاح مىتوانند كرد . و بعضى ازمجتهدين برص را در مرد عيب نمىدانند « 2 » و عجب از بعض مجتهدين

--> [ 1 ] على الاحوط . ( تويسركانى ) [ 2 ] اگر چه بعد از عقد و قبل دخول حادث شود . ( دهكردى ، نخجوانى ، يزدى ) [ 3 ] چه به آن زن چه به زن ديگر . ( دهكردى ، يزدى ) * يعنى بعد از اين نكاح دخول كردن هر چند به يك دفعه به آن زن يا زن ديگر از قبل يا دبر اگر جايز بداند عاجز باشد . ( نخجوانى ) [ 4 ] اين قول اقوى است و همچنين در برص اقوى عدم فسخ است از براى زن و صحيح حلبىمنزل است بر عيوب زن ، بلى از جمله عيوب مردجبّ است يعنى ذكر او بريده باشد كه به قدر حشفه از آن هم نمانده باشد ، پس هرگاه قبل از عقد باشد زن مىتواند فسخ كند . ( دهكردى ، يزدى ) * اين قول بعض با اينكه اقوى است مشهور است و همچنين در برص اقوى عدم فسخ از براى زن ، بلى از جمله عيوب مردجبّ است ، يعنى ذكر او بريده باشد كه به قدر حشفه هم از او نمانده باشد ، پس هرگاه قبل از عقد باشد مىتواند فسخ كند . ( نخجوانى ) ( 1 و 2 ) علّامهء حلّى ، تحرير 3 : 533 . شيخ طوسى ، نهايه 2 : 360 و 362 . ابن زهره ، غنيه : 354 .